Papugi w Londynie – egzotyczne ptaki w miejskiej dżungli



Miejskie papużki

Niemałym zaskoczeniem dla osób przybywających do Londynu jest widok dziko żyjących w mieście papug. W pierwszym momencie szybko przelatujący ptak o kolorze intensywnie zielonym może wydać się złudzeniem optycznym, bo tak mało prawdopodobna wydaje się obecność papug na wolności w umiarkowanie ciepłym klimacie i do tego w zatłoczonym mieście. Tym bardziej, jeśli spotka się ich całą gromadę! A jednak często można je napotkać w parkach i na zielonych skwerach, których w Londynie jest sporo oraz na mniej zatłoczonych peryferiach.

5 papużek z gromady żyjącej w Kensington Gardens


Widok jest naprawdę niesamowity, bo ptaki te są dość duże i wyróżniają się na tle innych. Dorosły osobnik osiąga długość ciała od 38 do 42 cm (wraz z dziobem, który ma około 2 cm) plus ogon do 25 cm. Ich cechą charakterystyczną jest zielone (w różnych odcieniach) upierzenie, z dodatkiem żółtego i szarości, niebieski ogon, czerwony dziobek, czerwona obwódka oczu i zielono-różowa obróżka wokół szyi. Pierścień ten pojawia się u papużek w okolicy drugiego roku życia. Dorosłe samce ozdobione są intensywną obręczą, podczas gdy samice mają bledsze jej odcienie.




Papużki żyjące dziko w Wielkiej Brytanii przez ornitologów określane są jako hybrydowa populacja dwóch podgatunków azjatyckich aleksandretty obrożnej: Psittacula krameri manillensis i Psittacula krameri borealis, po angielsku nazywane ringed parakeet. W naturalnym środowisku żyją m. in. w Afganistanie, Pakistanie, Bangladeszu, Nepalu, Indiach i na Sri Lance.
Do Europy sprowadzono ją na przełomie XIX i XX wieku, kiedy modne stało się udomowianie papużek i trzymanie ich w klatkach. Na wolności rozprzestrzeniły się na wiele krajów i żyją np. w Portugalii, w Hiszpanii i we Włoszech. W 2015 roku odnotowano pierwszy dziki wylęg w Polsce w miejskim parku w Nysie w województwie opolskim.

Papużka z Nysy


Pomimo pochodzenia papużek z terenów o klimacie zwrotnikowym, zdołały zaadoptować się nie tylko do europejskich zim, ale także do innego ekosystemu, a mianowicie do życia w niezwykle ruchliwym mieście. Papugi wspaniale ubarwiają Londyn, choć potrafią być uciążliwe ze względu na ich wrzaskliwy głos.

Skąd papugi wzięły się w Londynie?

Co zaskakujące, w Anglii pierwsze żyjące dziko papużki zaobserwowano już w 1855 roku w Norfolk.
Jako, że długo nie była znana przyczyna ich ekspansji na Londyn i jego okolice, to powstało na ten temat kilka teorii.
Jedna z nich mówi, że tak liczna populacja jest wynikiem ucieczki papużek podczas przyjęcia świętującego zakończenie prac na planie filmowym w oddziale Ealing Studios, gdzie kręcona była “Afrykańska królowa” w 1951 roku.
Podobno Jimmy Hendrix wypuścił na wolność parkę o imionach Adam i Ewa w latach 1960', ale informacja o tym po raz pierwszy pojawiła się dopiero w 2005 roku, zatem należy uznać ją za plotkę.
Kilka papużek uciekło z jednego ze sklepów zoologicznych w 1970 roku.
Wiele papug uwolniło się ze zniszczonej ptaszarni podczas Wielkiej Burzy w 1987 roku.
Do powyższych czterech najbardziej rozpowszechnionych domysłów można dodać panikę, w wyniku której nastąpiły celowe uwolnienia papug w latach 1929-1931 i w 1952. Powodem była ornitoza, nazywana też papuzią gorączką, papuzią grypą i papuzicą. Jest to zakaźna choroba śmiertelna dla różnych ptaków, a także dla ludzi.




Biostatystyk Dr Steven Le Comber wraz z zespołem badawczym przeanalizował dane do 2018 r., aby potwierdzić lub obalić najbardziej popularne tezy dotyczące pochodzenia dzikich papużek w Londynie. Geoprofilowanie danych wykazało jednak, że rozprzestrzenianie się ptaków nie rozpoczęło się w żadnym z konkretnych miejsc i czasie. Najbardziej przyziemnym wyjaśnieniem okazuje się uwalnianie papużek z niewoli w różnych miejscach – celowo lub przypadkowo i ich suma wpłynęła na stan obecny.


Papużki na wolności rozprzestrzeniły się na całą stolicę i na hrabstwa ościenne. Ostatnie dane potwierdzają zarejestrowanie papużek w całej Anglii. Ich liczba stale rośnie. Ich twierdzą i miejscem, gdzie jest ich największe zagęszczenie, jest Londyn. 


Zagęszczenie aleksandretty obrożnej w Wielkiej Brytanii



Wiele papużek żyje w Kensington Gardens. Niektórzy celowo przychodzą w pobliże krzewów niedaleko pomnika Piotrusia Pana i czekają z jabłkiem lub ziarnami w dłoni na te mało lękliwe ptaki, by móc przyjrzeć się im z bliska. Warto, bo są naprawdę piękne. Dodatkowo poczucie dotyku nóżek dzikiego ptaszka na własnej dłoni jest niesamowitym doświadczeniem i dowodem jego zaufania do człowieka.



Ochrona papug w Zjednoczonym Królestwie

Wypuszczanie na wolność udomowionych egzemplarzy jest nielegalne.
Na mocy Ustawy o Ochronie Dzikiej Przyrody z 1981 roku papużki obrożne są chronione. Mogą być jednak odstrzeliwane lub odławiane na podstawie krajowych, czasowych pozwoleń publicznie ogłaszanych przez odpowiednik naszego Ministerstwa Środowiska. Na jego podstawie użytkownicy gruntów mogą w sposób humanitarny zabijać papugi, niszczyć ich gniazda i jaja w celu ochrony upraw i zbiorów oraz "ochrony innego dzikiego ptactwa, flory i fauny".
Nie można jednak tego robić w przypadku uciążliwości tych ptaków wobec ludzi i ich mienia, np. powodem zabicia nie może być nadmierny hałas czy uszkodzenia domu lub samochodu. Aczkolwiek w przypadku poważnych zagrożeń można aplikować o indywidualne zezwolenia.
Rządowy dokument pozwolenia zawiera jeszcze ciekawą informację, a mianowicie ptaki zabite na jego podstawie można zjeść, ale zabronione jest handlowanie ich mięsem.
Choć papużki obrożne są konkurencją dla mniejszych gatunków w zakresie poszukiwania żywności (ze względu na swoją wielkość i liczebność), to nie są pozbawiane naturalnych wrogów - ptaków drapieżnych, które w pewnym zakresie ograniczają ekspansję papug.





Zapraszamy do polubienia profilu Nietypowy Londyn na Facebooku, gdzie jest jeszcze więcej ciekawostek.


-----------------------------------
Źródła:
1.    “Crime Investigation Tool Reveals Origins Of UK’s Feral Parrots”, www.forbes.com, 2018
2.    Hasło “Ring-necked parakeet”, strona internetowa The Royal Society for the Protection of Birds (Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków), www.rspb.org.uk
3.    Artykuł “Kolonia papug w Nysie ma się dobrze. Zima im nie zaszkodziła”, Krzysztof Strauchmann, strona internetowa Nowej Trybuny Opolskiej nto.pl, 2018
4.    Hasło “Aleksandretta obrożna”, pl.wikipedia.org
5.    Hasło “Feral parakeets in Great Britain”, en.wikipedia.org
6. "General Licence To kill or take certain species of wild birds to conserve wild birds and to conserve flora and fauna WML-GL34", Department of Environment, Food & Rural Affairs, 2020
7. "General Licence To kill or take certain species of wild birds to preserve public health or public safety WML-GL35" Department of Environment, Food & Rural Affairs, 2020
8. "General Licence To kill or take certain wild birds to prevent serious damage of livestock, foodstuffs for livestock, crops, vegetables, fruit, growing timber, fisheries or inland waters  WML-GL36" Department of Environment, Food & Rural Affairs, 2020