Shakespeare’s Globe – teatr Szekspira Londynie

Teatr Shakespeare's Globe na południowym brzegu Tamizy w Londynie

Jednym z pierwszych stałych teatrów założonych w Londynie, przy równolegle wciąż działających licznych wędrownych artystach, był The Theatre zbudowany w 1576 roku. Od 1594 roku wraz z grupą o nazwie „Trupa Lorda Szambelana” pracował w nim przybyły z miasteczka Stratford-Upon-Avon William Szekspir. Grupa ta występowała nawet przed samą królową Elżbietą I.


Komedie Szekspira wydane w 1846 roku.
Proszę zwrócić uwagę na zapis nazwiska.
Wtedy nazwy własne nie były odgórnie ujednolicone,
w związku z czym dotychczas spotkano się z około 100 różnymi sposobami
zapisu tego nazwiska.

Czym innym jednak były kameralne przedstawienia dla dworu, a czym innym typowe przedstawienia dla szerokiej publiki. Już pod koniec XVI wieku Londyn był miastem barwnym i tętniącym życiem, którego mieszkańcy różnych sfer społecznych ochoczo reagowali na każdy rodzaj rozrywki. Jednak demoralizowanie społeczeństwa oraz powtarzające się w tamtych czasach zarazy wymusiły na władzach wydanie zakazu urządzania publicznych przedstawień w obrębie City. W treści zarządzenia pojawiły się zarzuty, że sztuki teatralne często poruszały „wywrotowe” tematy, a poza tym były okazjami do pijatyk, wszczynania konfliktów, oddawania moczu w nieprzeznaczonych do tego miejscach czy kuszenia służek do schodzenia na złą drogę.* Wystawianie przedstawień było wydarzeniami, z okazji których w okolicy teatru rozstawiano różnorakie stoiska handlowe, a prostytutki zjeżdżały się pewne dobrych utargów.

 

Kadr z filmu "Zakochany Szekspir" - żywo reagująca publika w teatrze

The Theatre posadowiony był na północnym, tym samym brzegu rzeki co miasto, jednak poza jego granicą. W wyniku konfliktu o własność, z końcem 1598 roku teatr ten został rozmontowany i w kolejnym roku postawiony z tych samych materiałów jako The Globe (glob, kula ziemska) na południowym brzegu Tamizy, gdzie funkcjonowały tego typu przybytki. W tamtym czasie były tam głównie pola oraz mokradła i w żadnym razie nie była to ekskluzywna lokalizacja, bo pełna takich „atrakcji” jak szczucie niedźwiedzi, walki kogutów, zakłady hazardowe, domy uciech, smrodliwe rzemiosła, więzienie czy zakład dla obłąkanych.

Jako, że istniał tam tylko jeden most London Bridge, w dodatku gęsto zabudowany budynkami mieszkalno-usługowymi, to najszybciej można było przeprawić się z miasta łodzią w to niezbyt bezpieczne miejsce. Chętnych jednak nie brakowało!


Teatry Londynu około 1600 roku.
Czerwona kropka najniżej mapy to The Globe. Ciemno z
ielona linia oznacza mury City.
(żródło: www.britannica.com)


Ten właśnie pierwszy The Globe, w którym Szekspir działał nie tylko jako płodny twórca oraz aktor, ale też jako współudziałowiec, spalił się w 1613 roku podczas jednego z przedstawień.

 


Drugi The Globe został wybudowany w miejscu poprzedniego rok później. W tym też czasie Szekspir zaczął wycofywać się z pracy zawodowej i powrócił do swego rodzinnego miasta, aczkolwiek odwiedzał Londyn. Zmarł w 1616 roku w wieku 52 lat. Jego sztuki jednak żyły nadal. Teatr działał do 1642 r., kiedy to został zamknięty przez purytanów głoszących skrajną moralność, a dwa lata później zniszczony.


Obecnie miejsce drugiego The Globe.
W 1834 roku na dużej jego części powstał budynek mieszkalny
(teren jest ogrodzony)


Jego replika powstała w 1996 r. w innej lokalizacji, aczkolwiek niedaleko pierwotnej. Jest to właśnie obecnie istniejący Shakespeare’s GlobeJest to rodzaj amfiteatru na planie koła z otwartym dachem, galeriami dla widzów i podwyższoną sceną. Ciekawostką jest, że jako jedyny budynek od Wielkiego Pożaru w 1666 r. otrzymał on pozwolenie na dach kryty strzechą. 


W oczekiwaniu na przedstawienie w Shakespeare's Globe

Przedstawienia teatralne z czasów Szekspira można określić jako interaktywne, bo widzowie brali w nich udział głośno komentując, chwaląc lub ganiąc fabułę. I dziś, choć nie tak gwarnie, to widownia również reaguje emocjonalnie na występy. 

Sam teatr, jego unikalna na dzisiejsze czasy konstrukcja oraz atmosfera i poczucie pewnej relacji z aktorami dają niesamowity odbiór. Udział w przedstawieniu w Shakespeare’s Globe jest niezapomnianym przeżyciem. Można poczuć się jak podczas podróży w przeszłość.


Aktorzy występujący w "Komedii omyłek".
Natomiast w teatrze elżbietańskim aktorami byli wyłącznie mężczyźni.
(autor zdjęcia: Bill Barclay)


Niestety, na teren teatru nie można wejść bez biletu.

W 2021 r. podstawowa cena za zwiedzanie Shakespeare’s Globe z przewodnikiem kosztuje około 18 funtów, a dla dzieci 10 funtów.

Bilety na przedstawienia zaczynają się od 25 funtów, a osiągają nawet 47 w zależności od miejsca.

Dostępne są również bilety na miejsca stojące pod sceną, które kosztują 5 funtów. Są świetną opcją dla osób, które skupiają się bardziej na zobaczeniu tego teatru od środka niż na podziwianiu przedstawienia, ponieważ choć widok sceny jest dobry, to trzeba wziąć pod uwagę konieczność stania w miejscu aż przez koło 2 godziny (z jedną przerwą).



Jako, że dawny język angielski nie jest łatwo zrozumiały, dobrze jest zapoznać się z treścią sztuki (nawet po polsku) przed przedstawieniem.

Bilety sprzedawane są przed otwarciem sezonu, z reguły od lutego, ale w roku 2021 publiczna sprzedaż startuje 6 kwietnia. Miejsca rozchodzą się szybko, bowiem jest to niebywała okazja obejrzenia sztuki Szekspira w teatrze, w jakim on sam występował i dla jakiego tworzył. Zatem dobrze jest jak najszybciej odwiedzić i zapamiętać stronę internetową www.shakespearesgIhoflobe.com, na której zakupuje się bilety.


Adres: 21 New Globe Walk, London SE1 9DT

 

Shakespeare's Globe, Londyn
(zdjęcie widokówki)


Zapraszamy do polubienia profilu Nietypowy Londyn na Facebooku, gdzie jest jeszcze więcej ciekawostek.


Źródło: „Shakespeare’s Ear. Dark, Strange and Fascinating Tales from the World of Theater”, autor: Tim Rayborn